पाकिस्तान टी-२० विश्वकपबाट बाहिरिएमा के के गुमाउनेछ ?

काठमाडौँ । पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड (पीसीबी) का अध्यक्ष मोहसिन नक्वीले प्रधानमन्त्री शाहबाज शरीफसँगको भेटपछि टी-२० विश्वकपमा पाकिस्तानको सहभागिताको बारेमा सबै विकल्पहरू खुला रहेको र अन्तिम निर्णय शुक्रबार वा अर्को सोमबार गरिने बताएका छन् ।

मोहसिन नक्वीले भनेका छन्-‘प्रधानमन्त्री मियाँ मोहम्मद शाहबाज शरीफसँग मेरो राम्रो भेट भयो । मैले उनलाई आईसीसी मुद्दाको बारेमा जानकारी गराए र उनले हामीलाई सबै विकल्पहरू खुला राख्न र यसलाई समाधान गर्न निर्देशन दिए । हामी सहमत भयौं, अन्तिम निर्णय शुक्रबार वा अर्को सोमबार गरिनेछ ।’

पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड (पीसीबी) ले २०२६ को टी-२० विश्वकपबाट बंगलादेशलाई बहिष्कार गर्ने निर्णयको आलोचना गरेको छ । टी-२० विश्वकप फेब्रुअरी ७ मा सुरु हुँदैछ, पाकिस्तानले आफ्ना सबै खेलहरू कोलम्बोमा खेल्ने तालिका छ ।

पीसीबीले टी-२० विश्वकपमा बंगलादेशलाई बाहिर हुन नहुने पक्षमा रहेको छ । अर्को महिनादेखि सुरु हुने टी-२० विश्वकपमा पाकिस्तानले भाग लिने कि नलिने भन्ने बारेमा अझै अनिश्चितता रहेको छ । पीसीबीका अध्यक्ष मोहसिन नक्वीले निर्णय पाकिस्तानी सरकारमा निर्भर रहने बताएका छन् ।

अर्कोतर्फ पाकिस्तानको गृह मन्त्रालयले गृहमन्त्री र पीसीबीका अध्यक्ष मोहसिन नक्वीले सोमबार पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शाहबाज शरीफसँग भेट्न सक्ने उल्लेख गरेको छ । यद्यपि, अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद् (आईसीसी) पीसीबीका अध्यक्ष मोहसिन नक्वीको भनाइप्रति असन्तुष्ट रहेको बताइएको छ ।

इन्डियन एक्सप्रेसमा प्रकाशित एक रिपोर्ट अनुसार, यदि पाकिस्तानले टी-२० विश्वकपमा भाग लिएन र प्रतियोगिता खेल्न अस्वीकार गर्‍यो भने, आईसीसीले कडा कारबाही गर्न सक्ने चेतावनी दिएको छ । त्यस्तै पाकिस्तानी अखबार डनका अनुसार, पीसीबीका अध्यक्ष मोहसिन नक्वीले बंगलादेशलाई अनुचित व्यवहार गरिएको र प्रतियोगितामा खेल्न अनुमति दिनुपर्ने बताएका छन् ।

टी-२० विश्वकप बहिष्कार गर्ने सम्भावनाको बारेमा सोध्दा नकवीले भने, ‘त्यो निर्णय पाकिस्तान सरकारले गर्नेछ । हामी प्रधानमन्त्री फर्कने प्रतीक्षामा छौं, त्यसपछि अन्तिम निर्णय हुनेछ ।’ यद्यपि, विश्लेषकहरूले यदि पाकिस्तानले टी-२० विश्वकपबाट फिर्ता लिने निर्णय गरेमा यसले ठूलो नोक्सान भोग्न सक्ने बताएका छन् । पाकिस्तानको क्रिकेट बोर्डले पनि ठूलो आर्थिक धक्का भोग्न सक्छ ।

रिपोर्टका अनुसार यदि पाकिस्तानले टी-२० विश्वकप खेलेन भने, आईसीसीले धेरै जरिवाना लगाउनेछ। अन्तर्राष्ट्रिय टोलीहरूसँगको द्विपक्षीय शृङ्खलामा प्रतिबन्ध लाग्न सक्छ भने पाकिस्तान सुपर लिगमा विदेशी खेलाडीहरूलाई भाग लिन बाट बन्चित गर्न सक्छ । त्यस्तै पाकिस्तानलाई एसिया कपबाट पनि निष्कासन गर्न सक्ने बताइएको छ ।

यदि पाकिस्तानले टी-२० विश्वकप खेलेन भने, आइसीसीबाट हुने उसको वार्षिक राजस्व पनि प्रभावित हुन सक्ने देखिएको छ । वास्तवमा, २०२३ को लागि तय गरिएको राजस्व वितरण सम्झौताको समयमा, अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद्को कुल राजस्व ६०० मिलियनडलर थियो ।

२०२४-२७ सम्म भारत क्रिकेट नियन्त्रण बोर्डले राजस्वको ३८.५ प्रतिशत प्राप्त गर्नेछ भने इङ्गल्याण्ड क्रिकेट बोर्डले राजस्वको ६।८९ प्रतिशत प्राप्त गर्नेछ, जबकि क्रिकेट अष्ट्रेलियाले ६.२५ प्रतिशत प्राप्त गर्नेछ । त्यस्तै पाकिस्तान आईसीसीबाट सबैभन्दा धेरै कमाउने चौथो सदस्य रहेको छ, जसले ५.७५ प्रतिशत वा लगभग ३४.५१ डलर मिलियन प्राप्त गर्नेछ । अघिल्लो चक्रको तुलनामा पीसीबीको हिस्सा दोब्बर भएको छ । यद्यपि, बोर्डले आईसीसीको राजस्व वितरण मापदण्डमा स्पष्टताको अभावमा असन्तुष्टि व्यक्त गरेको छ ।

पीसीबीले अपर्याप्त पारदर्शिता भएको बताएको छ । यदि पाकिस्तानले टी-२० विश्वकपबाट फिर्ता लियो भने, आईसीसीबाट प्राप्त हुने महत्वपूर्ण रकम रोकिन सक्छ, जसले गर्दा त्यहाँको क्रिकेट बोर्डलाई आर्थिक कठिनाइ हुन सक्छ ।

अर्कोतर्फ पाकिस्तान क्रिकेट बोर्डको आर्थिक अवस्था पहिले नै कमजोर छ भने त्यसैले, यसलाई आईसीसीबाट प्राप्त हुने कोषको आवश्यकता रहेको छ । यदि पाकिस्तानले प्रतियोगिता बहिष्कार गर्छ भने, यसले यो पर्याप्त कोष गुमाउनेछ, जस बिना पीसीबीको सञ्चालन अत्यन्तै कठिन हुने विश्लेषण गरिएको छ । यदि पाकिस्तानले आज बहिष्कार गर्छ भने, यसलाई भविष्यमा हुने आईसीसी क्रिकेट विश्वकप र टेस्ट च्याम्पियनशिपबाट पनि बाहिर राख्न सक्छ । पाकिस्तानले खेलेन भने आईसीसीले पनि घाटा बेहोर्न सक्छ । केही महिना अघि मात्र आईसीसीले २०२७ सम्म पाकिस्तानमा टेलिभिजन र डिजिटल अधिकार पीटीभी ९पाकिस्तान टेलिभिजन० र माइकोलाई बेचेको थियो ।

पाकिस्तानका पूर्व क्रिकेट कप्तान वसीम अक्रम प्रतियोगिता बहिष्कार गर्ने विचारसँग असहमत छन् । उनले भने, ‘बंगलादेशले नखेलेको कारणले पाकिस्तानले टी-२० विश्वकप किन बहिष्कार गर्न चाहन्छरु बंगलादेशले पाकिस्तान क्रिकेटको लागि के गरेको छ रु म यसमा कुनै अर्थ देख्दिन । पाकिस्तान क्रिकेटले आफैंमा ध्यान केन्द्रित गर्नुपर्छ। खेलमा ध्यान केन्द्रित गर्नुहोस् र विश्वकप जित्ने प्रयास गर्नुहोस् ।’

उनका अनुसार आइसीसी कार्यक्रमहरूमा भाग लिँदा सहभागिता शुल्क कमाउँछ, जुन पिसिबीको लागि धेरै महत्त्वपूर्ण छ । धेरै देशहरूले पाकिस्तानमा घरेलु खेलहरूमा पनि भाग लिँदैनन्, त्यसैले आइसीसी उनीहरूको लागि एक प्रमुख कार्यक्रम हो । यदि पाकिस्तानले जोखिम उठायो भने पनि, आईसीसीमा यसको स्थिति उल्लेखनीय रूपमा कमजोर हुन सक्छ, किनकि अन्य कुनै सदस्यले यसलाई समर्थन गर्ने सम्भावना कम छ ।