काठमाडौं । पश्चिम एशियामा जारी युद्धको प्रभाव विश्वकै प्रमुख पर्यटन गन्तव्य दुबईमा गम्भीर रूपमा देखिएको छ । एक समय पर्यटकको भीडले भरिने यो सहर अहिले खाली होटल, सुनसान रेस्टुरा र प्रभावित हवाई सेवा कारण संकटमा परेको छ ।
सन् २०२५ मा करिब १ करोड ९५ लाख अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटक भित्र्याएको दुबईमा अहिले पर्यटन आम्दानी ५० प्रतिशतदेखि ८० प्रतिशतसम्म घटेको व्यवसायीहरूले बताएका छन् । होटलको कोठा भाडा दर पनि धेरै ठाउँमा १५–२० प्रतिशतमा सीमित भएको छ। पहिले सधैं भरिभराउ हुने रेस्टुराँहरू अहिले प्राय: खाली देखिन थालेका छन् ।
होटल तथा रेस्टुराँ क्षेत्रमा काम गर्ने व्यवसायीका अनुसार अवस्था झन् बिग्रँदै गएको छ। एक ठूलो आतिथ्य समूहले आफ्नो आम्दानी आधाभन्दा बढी घटेको जनाएको छ भने पर्यटकमा निर्भर सेवा केन्द्रहरूमा ७०–८० प्रतिशतसम्म गिरावट आएको छ । यसका कारण धेरै संस्थाले आधाभन्दा बढी कर्मचारीलाई बिना तलब बिदामा पठाउनुपरेको अवस्था छ ।
युद्ध सुरु भएको पहिलो महिनामै संयुक्त अरब इमिरेट्समा २ लाख २६ हजारभन्दा बढी छोटो अवधिका बुकिङ रद्द भएका छन् । पछिल्ला वर्षमा तीव्र रूपमा बढेको होटल र अपार्टमेन्ट आपूर्ति अहिले माग घटेपछि ठूलो दबाबमा परेको छ ।
यस संकटको सबैभन्दा ठूलो असर आप्रवासी कामदारहरूमा परेको छ । धेरैले रोजगारी गुमाएका छन् भने कतिपयलाई बिना तलब बिदा दिइएको छ । एक दक्षिण एसियाली कामदारका अनुसार अवस्था कोरोना महामारीजस्तै देखिएको छ र फेरि काम गुमाएर घर फर्किनुपर्ने डर बढेको छ । धेरै कामदार पहिलेदेखि नै ऋणमा रहेकोले समस्या अझ गहिरिएको छ ।

यदि युद्ध लम्बियो भने यसले मध्यपूर्वको पर्यटन क्षेत्रमा अझ ठूलो क्षति पुर्याउने अनुमान गरिएको छ । अध्ययनअनुसार २ करोड ३० लाखदेखि ३ करोड ८० लाखसम्म कम पर्यटक आउन सक्नेछन्, जसले अर्बौं डलर बराबरको आम्दानी गुम्न सक्छ । युद्ध छिट्टै अन्त्य भए पुन: सुधार सम्भव भए पनि लामो समय चल्दा गर्मीयामको पर्यटन नै प्रभावित हुने चिन्ता बढेको छ ।

युद्धका कारण हवाई क्षेत्रमा पनि ठूलो धक्का लागेको छ। अबुधाबी र दोहा जस्ता प्रमुख ट्रान्जिट केन्द्रहरूमा उडान प्रभावित भएका छन् । धेरै उडान रद्द भएका छन् भने समय तालिका बारम्बार परिवर्तन भइरहेका छन् । इन्धन आपूर्ति अस्थिर हुँदा भाडा बढ्ने संकेत पनि देखिएको छ ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार यदि गल्फ क्षेत्रका विमान सेवाहरूको क्षमता घट्दै गयो भने आगामी दिनमा हवाई यात्रा महँगो हुने निश्चित छ । युद्ध सुरु भएयता मध्यपूर्वतर्फ जाने ३० हजारभन्दा बढी उडान रद्द भइसकेका छन्, जसले विश्वव्यापी पर्यटन र हवाई क्षेत्र दुवैलाई गम्भीर असर पारेको छ ।