काठमाडौं । नेपाली करातेकी सिर्जना अधिकारीले अन्तर्राष्ट्रिय निर्णायकको यात्रामा नयाँ इतिहास रचेकी छन् ।
जोर्डनको राजधानी अम्मानमा आयोजित एसियन कराते फेडेरेसन (एकेएफ) को रेफ्री अपग्रेडिङ परीक्षा उत्तीर्ण गर्दै अधिकारी एकेएफ रेफ्री स्तरमा पुग्ने नेपालको पहिलो महिला बनेकी हुन् ।
अम्मानमा भइरहेको २४औँ एसियन क्याडेट, जुनियर तथा यू–२१ कराते च्याम्पियनसिपसँगै सञ्चालन गरिएको रेफ्री तथा जज अपग्रेडिङ कार्यक्रममा अधिकारीले यो सफलता हासिल गरेकी हुन् ।

विश्व कराते महासंघको प्रतियोगिता प्रणालीअन्तर्गत उक्त च्याम्पियनसिप सेप्टेम्बर ८ देखि ११, २०२६ सम्म अम्मानमा आयोजना भएको हो ।

सिर्जनाको यो उपलब्धि व्यक्तिगत पदोन्नतिमा मात्र सीमित छैन । यसले नेपाली करातेमा महिला प्राविधिक जनशक्तिको अन्तर्राष्ट्रिय उपस्थितिलाई समेत बलियो बनाएको छ ।
खेलाडीका रूपमा मात्र नभई प्रशिक्षक तथा निर्णायकका रूपमा पनि नेपाली महिलाले अन्तर्राष्ट्रिय करातेमा आफ्नो स्थान बनाउन सक्छन् भन्ने सन्देश उनको सफलताले दिएको छ ।
सिर्जना एकैपटक अन्तर्राष्ट्रिय रेफ्रीको यो तहमा पुगेकी होइनन् । उनी लामो समयदेखि कराते खेलाडी, प्रशिक्षक तथा निर्णायकका रूपमा सक्रिय रहँदै आएकी छन् ।
उनको अन्तर्राष्ट्रिय निर्णायक यात्राको अभिलेख सन् २०१७ सम्म पुग्छ । त्यसबेला श्रीलंकामा आयोजित रेफ्री सेमिनार तथा परीक्षामा नेपालबाट सहभागी हुने उम्मेदवारको सूचीमा उनको नामसमेत समावेश थियो ।
त्यसपछि राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा निर्णायकका रूपमा अनुभव बटुल्दै उनले आफ्नो क्षमता विस्तार गरिन्। सन् २०२४ मा फिलिपिन्सको मनिलामा सम्पन्न २२औँ एसियाली कराते प्रतियोगिता तथा रेफ्री सेमिनारका क्रममा पनि उनले एकेएफको निर्णायक सम्बन्धी परीक्षा उत्तीर्ण गरेकी थिइन् ।
त्यही यात्रालाई निरन्तरता दिँदै अहिले जोर्डनमा उनले रेफ्री तहको परीक्षा उत्तीर्ण गरेकी हुन् । जोर्डनमा भएको एकेएफ रेफ्री अपग्रेडिङ परीक्षामा सिर्जनासहित नेपालका ६ जना निर्णायक सफल भएका छन् ।

लक्ष्मण खड्काले कुमिटे जज ‘ए’ र काता जज ‘ए’ परीक्षा उत्तीर्ण गरेका छन् । तार गुरुङ, शान्ति तामाङ र सञ्जय रञ्जितले कुमिटे रेफ्री ‘बी’ तथा काता जज ‘ए’ परीक्षा उत्तीर्ण गरेका छन् । त्यस्तै, हीरादेवी राईले कुमिटे जज ‘ए’ परीक्षा उत्तीर्ण गरेकी छन् ।
एकै कार्यक्रममा ६ नेपाली निर्णायकले विभिन्न तहमा सफलता हासिल गर्नु नेपाली करातेको प्राविधिक पक्षका लागि महत्वपूर्ण उपलब्धि मानिएको छ ।
खेलकुदमा महिलाको चर्चा प्राय: खेलाडीका रूपमा हुने गरे पनि अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा प्रशिक्षक, निर्णायक र प्राविधिक अधिकारीको भूमिका पनि महत्वपूर्ण हुन्छ ।
सिर्जनाको सफलताले नेपाली महिला करातेका लागि खेलाडी जीवनपछि पनि अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा करिअर बनाउन सकिने सम्भावना देखाएको छ । उपलब्ध समकालीन विवरण अनुसार एकेएफ रेफ्री स्तरमा पुग्ने उनी पहिलो नेपाली महिला हुन् ।
जोर्डनमा आयोजित प्रतियोगितामा ३० देशका ३३८ खेलाडी सहभागी छन् । प्रतियोगितासँगै एकेएफको निगरानीमा रेफ्री तथा जज अपग्रेडिङ कार्यक्रमसमेत सञ्चालन गरिएको छ ।
सिर्जनाको सफलताले नेपाली करातेमा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका महिला निर्णायक उत्पादन गर्ने सम्भावनालाई थप बलियो बनाएको छ ।
खेलाडीले जित्ने पदकसँगै अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा नेपाली प्रशिक्षक, रेफ्री र प्राविधिक अधिकारीको उपस्थिति बढ्नु पनि नेपाली खेलकुदका लागि महत्वपूर्ण उपलब्धि हो ।