बाल मोटोपन नियन्त्रणका लागि जंक फूड विज्ञापनमा कडाइ

काठमाडौँ । बाल्यकालको मोटोपनको वृद्धिलाई रोक्न बेलायती सरकारले नयाँ नियम लागू गरेको छ । यस अन्तर्गत, जंक फूडको विज्ञापनहरू राति ९ बजे अघि टेलिभिजनमा र अनलाइनमा सधैं प्रतिबन्ध लगाइएको छ ।

स्वास्थ्य तथा सामाजिक हेरचाह विभागले कम पोषणयुक्त खाना र चिनीयुक्त पेय पदार्थहरूको विज्ञापन प्रतिबन्ध लगाउनाले प्रत्येक वर्ष बालबालिकाको आहारबाट लगभग ७.२ अर्ब क्यालोरी घट्ने अपेक्षा गरिएको छ । यसले मोटोपनबाट पीडित बालबालिकाको संख्या लगभग २० हजारले घटाउने र समयसँगै सरकारको राष्ट्रिय स्वास्थ्य सेवाले लागि लगभग २ अर्ब पाउन्ड बचत गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

बेलायती स्वास्थ्य मन्त्रालयले राति ९ बजे अघि जंक फूडको विज्ञापन सीमित गर्न र अनलाइन सशुल्क विज्ञापनमा प्रतिबन्ध लगाउनाले बालबालिका र अभिभावकहरूलाई अस्वस्थ खानाको अत्यधिक प्रभावबाट जोगाउन सकिने र स्वस्थकर छनौटहरू गर्न सजिलो हुने बताएको छ । मन्त्रालयले सरकारको लक्ष्य रोगहरूलाई निको पार्नुको सट्टा रोक्नमा ध्यान केन्द्रित गर्नु हो, ताकि मानिसहरू स्वस्थ जीवन बिताउन सकून् र राष्ट्रिय स्वास्थ्य सेवा आवश्यकता पर्दा उपलब्ध रहोस् ।

विभागले विज्ञापनले बालबालिकाको खाने बानीलाई प्रभाव पार्छ भन्ने प्रमाण देखाएको बताएको छ । यसले सानै उमेरदेखि उनीहरूको छनौटलाई आकार दिन्छ र मोटोपना र सम्बन्धित रोगहरूको जोखिम बढाउने उल्लेख गरेको छ । आधिकारिक तथ्याङ्क अनुसार, इङ्गल्याण्डमा २२.१ प्रतिशत बालबालिका प्राथमिक विद्यालय सुरु गर्दा बढी तौल वा मोटोपनको शिकार हुन्छन् र विद्यालय छोड्दासम्म यो संख्या ३५.८ प्रतिशत पुग्छ । बेलायतमा पाँच देखि नौ वर्ष उमेरका बालबालिकाको अस्पताल भर्नाको प्रमुख कारण दाँतमा किरा लाग्नु हो ।

नयाँ प्रतिबन्धहरूले बालबालिकालाई सबैभन्दा हानिकारक विज्ञापनबाट जोगाउन मद्दत गर्ने र स्वस्थ खाने वातावरणतर्फको प्रमुख कदम भएको बताइएको छ । सरकारको लक्ष्य अहिलेसम्मकै स्वस्थ पुस्ता सिर्जना गर्नु हो र यो नीति मोटोपनासँग सम्बन्धित रोगहरू रोक्नको लागि व्यापक प्रयासहरूको एक महत्त्वपूर्ण भाग भएको सरकारी पक्षको दाबि छ । यी सुरक्षा उपायहरू प्रभावकारी रहन सुनिश्चित गर्न समयसँगै नियमहरू बलियो बनाउन आवश्यक हुनेछ ।

खाद्य र पेय पदार्थ कम्पनीहरूलाई यो प्रतिबन्धको बारेमा पहिले नै जानकारी गराइएको थियो, किनकि नियमहरू अक्टोबर २०२५ देखि स्वेच्छिक रूपमा लागू गरिएको थियो र यस हप्ता कानुनी रूपमा लागू हुन थालेको थियो । बिभागले अघिल्ला उपायहरूले कम्पनीहरूलाई स्वस्थ बनाउन आफ्ना उत्पादनहरू परिवर्तन गर्न समय दिएको थियो ।