सहमतिमा नआए इरानको अस्तित्वनै संकटमा पर्ने ट्रम्पको चेतावनी

काठमाडौँ । अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँग छिट्टै समझदारी हुन सक्ने बताएका छन् । तर उनले प्रस्ताव नमाने इरानको अस्तित्व नै संकटमा पर्ने चेतावनी दिएका छन् ।

एयर फोर्स वनमा पत्रकारसँग कुरा गर्दै ट्रम्पले वार्ता सकारात्मक ढंगले अघि बढिरहेको र समझदारीको सम्भावना रहेको बताए । तर इरानसँग अन्तिम निर्णय के हुन्छ भन्नेबारे अहिले नै निश्चित भन्न गाह्रो रहेको उनको भनाइ छ ।

ट्रम्पका अनुसार इरानले संकेतस्वरूप २० वटा ठूला तेल ट्यांकरलाई होर्मुज जलडमरूमार्ग हुँदै आवतजावत गर्न अनुमति दिएको छ । ती जहाजहरू सोमबारदेखि सञ्चालनमा आउने र आगामी दिनमा पनि जारी रहने उनले दाबी गरे ।

यसैबीच ट्रम्पले इरानको महत्वपूर्ण तेल केन्द्र खार्ग टापु कब्जा गर्ने विकल्पबारे पनि विचार भइरहेको बताए । उनले यो विषयमा अमेरिकासँग विभिन्न विकल्प रहेको उल्लेख गर्दै आवश्यक परे कदम चाल्न सकिने संकेत गरे ।

खार्ग टापु फारसको खाडीको उत्तरी भागमा रहेको इरानको मुख्य तेल निर्यात केन्द्र हो । यहीँबाट करिब ९० प्रतिशत तेल निर्यात हुने भएकाले इरानको अर्थतन्त्रका लागि यो अत्यन्तै महत्वपूर्ण मानिन्छ ।

अमेरिकी अधिकारीहरूको धारणा अनुसार यदि उक्त टापु नियन्त्रणमा लिइएमा इरानको सैन्य संरचनाको आर्थिक आधार कमजोर हुन सक्छ र युद्ध अन्त्यतर्फ जान सहज हुन सक्छ ।

उता इरानले पनि सम्भावित आक्रमणलाई ध्यानमा राख्दै खार्ग टापुमा सुरक्षा कडा बनाएको छ । त्यहाँ थप सैनिक तथा हवाई रक्षा प्रणाली तैनाथ गरिएको जनाइएको छ ।

ट्रम्पले इरानले युद्ध अन्त्यका लागि राखिएका १५ बुँदे मागमध्ये अधिकांश स्वीकार गरिसकेको दाबी गरेका छन् । ती प्रस्ताव पाकिस्तानमार्फत इरानसम्म पुगेको उनको भनाइ छ ।

तर गत साता इरानले उक्त प्रस्ताव तत्काल स्वीकार नगरेको बताइएको छ । इरानका विदेश मन्त्री अब्बास अराघचीले मध्यस्थमार्फत वार्ता भइरहेको स्वीकार गर्दै अमेरिकी अडानप्रति शंका व्यक्त गरेका थिए ।