ऐतिहासिक परम्परा कायम राख्दै मौलो तथा निसान पूजा सम्पन्न

काठमाडौं । नेपाली सेनाले बडादसैँको अवसर पारेर आफ्ना विभिन्न पृतना, गण, गुल्म तथा ऐतिहासिक कोतहरूमा परम्परागत विधिपूर्वक मौलो तथा निसान पूजा सम्पन्न गरेको छ ।

राष्ट्रिय सुरक्षा र शक्तिको प्रतीकका रूपमा लिइने हातहतियार, तोप तथा पल्टनको पहिचान झल्काउने निसान झन्डाको विधिवत् पूजाआराधना गर्दै सेनाले शताब्दीयौँ पुरानो सैन्य परम्परालाई निरन्तरता दिएको हो ।

दसैँको महाअष्टमी र महानवमीको विशेष तिथि पारेर काठमाडौं उपत्यकास्थित सैनिक मुख्यालय, ऐतिहासिक हनुमानढोका दसैँघर, विभिन्न पृतना तथा देशभरका सैनिक युनिटहरूमा मौलो पूजाको विशेष अनुष्ठान सञ्चालन गरिएको हो । अनुष्ठानका क्रममा सेनाका वरिष्ठ अधिकारीहरू, पण्डित तथा सैनिक टोलीको सहभागितामा विशेष मन्त्रोच्चारणका साथ मौलो थपना गरी शस्त्रास्त्रको आराधना गरिएको छ ।

नेपाल एकीकरणको कालखण्डदेखि नै सेनामा युद्धकौशल, विजयश्री र शक्ति प्राप्तिको संकल्पसहित मौलो र निसान पूजा गर्ने विशिष्ट सैन्य परम्परा रहिआएको छ । यस अवसरमा सेनाले प्रयोग गर्ने परम्परागत तथा आधुनिक हातहतियार, तोपखाना, सवारीसाधन एवं युनिटको प्रतिनिधित्व गर्ने विशेष निसानलाई धूप, दीप, नैवेद्य तथा रातो कपडाले सजाएर अर्चना गरिन्छ ।

सैनिक ब्यारेकहरूमा यस अवसरमा हर्षबढाइँ गर्नुका साथै बिगुल र ब्यान्डको विशेष धुन प्रस्तुत गर्ने प्रचलन छ । पूजाका क्रममा तान्त्रिक तथा वैदिक दुवै विधिको अवलम्बन गर्दै परम्परागत बलि अनुष्ठान समेत सम्पन्न गरिन्छ ।

शक्ति उपासनाको अभिन्न अंग मानिने बलि विधानअन्तर्गत कतिपय ऐतिहासिक कोतहरूमा विधिपूर्वक पशुपक्षीको बलि दिने गरिन्छ । आधुनिक सन्दर्भमा कतिपय युनिटहरूमा नरिवल, कुभिन्डोलगायत सात्विक फलफूलको बलि दिएर पूजा सम्पन्न गर्ने अभ्यास पनि बढ्दै गएको छ ।

नेपाली सेनाले आफ्नो गौरवमय इतिहास, अनुशासन र सांस्कृतिक पहिचानको संरक्षणका निम्ति यस्ता चाडपर्व र मौलिक विधिलाई संस्थागत रूपमै निरन्तरता दिँदै आएको जनाएको छ । मौलो पूजाले सैनिक जवानहरूमा कर्तव्यनिष्ठा, वीरता र मनोबल उच्च राख्न उत्प्रेरणा दिने विश्वास गरिन्छ ।