बाढीको चपेटामा १५ जलविद्युत् आयोजना, ७५३ मेगावाट क्षमतामा असर

काठमाडौं । पछिल्लो समय आएको भीषण बाढीका कारण रसुवा र नुवाकोट जिल्लाका जलविद्युत् आयोजनाहरूमा ठूलो क्षति पुगेको छ। प्रारम्भिक विवरणअनुसार दुई जिल्लाका १५ वटा जलविद्युत् आयोजना प्रभावित भएका छन्।

बाढीका कारण जलविद्युत् आयोजनाका बाँध, विद्युत्गृह, प्रसारण संरचना, पहुँचमार्ग तथा अन्य पूर्वाधारमा क्षति पुगेको बताइएको छ। यसबाट सञ्चालनमा रहेका तथा निर्माणाधीन आयोजनाको विद्युत् उत्पादन र निर्माण कार्यमा समेत प्रत्यक्ष असर परेको छ।

रसुवामा ८ जलविद्युत् आयोजना प्रभावित

रसुवा जिल्लामा मात्रै ८ वटा जलविद्युत् आयोजना बाढीबाट प्रभावित भएका छन्। प्रभावित आयोजनामा माथिल्लो त्रिशूली–१, रसुवागढी जलविद्युत् आयोजना, रसुवा भोटेकोशी, साञ्जेन खोला, माथिल्लो मैलुङ ‘ए’, मैलुङ खोला, लाङटाङ खोला र चिलिमे जलविद्युत् आयोजना रहेका छन्।

यीमध्ये केही आयोजना सञ्चालनमा रहेका छन् भने केही निर्माणाधीन अवस्थामा छन्। बाढीका कारण आयोजनाका महत्वपूर्ण संरचनामा क्षति पुगेपछि विद्युत् उत्पादन तथा निर्माण कार्य प्रभावित भएको छ।

नुवाकोटमा पनि जलविद्युत् क्षेत्रमा ठूलो असर

नुवाकोटमा पनि त्रिशूली नदी आसपासका विभिन्न जलविद्युत् आयोजनामा बाढीको असर परेको छ। त्रिशूली, देवीघाट, माथिल्लो त्रिशूली–३ ‘ए’, माथिल्लो त्रिशूली–३ ‘बी’ र मिडल त्रिशूली गंगा लगायतका आयोजनामा बाढीले क्षति तथा सञ्चालनमा अवरोध सिर्जना गरेको प्रारम्भिक विवरण छ।

७५३ मेगावाट क्षमतामा असर

प्रारम्भिक विवरणअनुसार रसुवा र नुवाकोटका प्रभावित आयोजनाबाट करिब ७५३ मेगावाट विद्युत् उत्पादन क्षमतामा असर परेको छ। यद्यपि वास्तविक आर्थिक क्षति भने स्थलगत निरीक्षण तथा प्राविधिक मूल्यांकनपछि मात्र यकिन हुने बताइएको छ।

जलविद्युत् आयोजनामा भएको क्षतिले विद्युत् उत्पादनमा मात्र नभई आयोजनाको लगानी, बीमा, निर्माण समयसीमा तथा सम्बन्धित कम्पनीको वित्तीय अवस्थामासमेत प्रभाव पार्न सक्ने देखिएको छ।

सम्बन्धित निकायले बाढीबाट प्रभावित आयोजनाहरूको क्षतिको विस्तृत विवरण संकलन तथा प्राविधिक अध्ययन सुरु गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ। साथै, आगामी दिनमा यस्ता प्राकृतिक विपद्बाट जलविद्युत् संरचनालाई सुरक्षित राख्न दीर्घकालीन पूर्वाधार तथा जोखिम व्यवस्थापनमा विशेष ध्यान दिनुपर्ने देखिन्छ।