मलेसियाको विद्युतीय सवारी बजारमा प्रोटोनको बढ्दो प्रभाव, एक महिनामै ५० प्रतिशत बजार हिस्सा

काठमाडौं । विद्युतीय सवारीको बजारमा अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिस्पर्धा तीव्र भइरहेका बेला मलेसियाली अटोमोबाइल ब्रान्ड प्रोटोनले आफ्नो घरेलु बजारमा बलियो उपस्थिति स्थापित गरेको छ ।

सन् २०२६ को सेप्टेम्बरमा मलेसियामा दर्ता भएका कुल ब्याट्रीबाट चल्ने विद्युतीय सवारीमध्ये प्रोटोनको हिस्सा ५० प्रतिशत पुगेको छ । तर, अघिल्लो महिनाको तुलनामा समग्र बजार र प्रोटोन दुवैको दर्ता घटेको तथ्यले बजारको विस्तारसँगै मागमा हुने उतारचढावलाई पनि उजागर गरेको छ ।

मलेसियाको सडक यातायात विभाग (जेपीजे) को तथ्यांकलाई उद्धृत गर्दै त्यहाँको अटोमोबाइल समाचार पोर्टल पाउलटानले अक्टोबर ११ मा प्रकाशित गरेको विवरणअनुसार, सेप्टेम्बरमा मलेसियाभर ६ हजार २९ वटा ब्याट्री विद्युतीय सवारी दर्ता भएका थिए । तीमध्ये प्रोटोनका ३ हजार १६ वटा थिए । अर्थात्, एक महिनामा दर्ता भएका प्रत्येक दुई विद्युतीय सवारीमध्ये एउटा प्रोटोनको थियो ।

यद्यपि, यो उपलब्धिलाई बुझ्न अघिल्लो महिनाको तथ्यांक पनि महत्त्वपूर्ण छ । सन् २०२६ को अगस्टमा मलेसियामा कीर्तिमानी ८ हजार ८३३ वटा विद्युतीय सवारी दर्ता भएका थिए । सेप्टेम्बरमा यो संख्या ३१.७ प्रतिशतले घटेको थियो । प्रोटोनको दर्ता पनि अगस्टको ५ हजार ३८३ बाट घटेर ३ हजार १६ मा सीमित भयो । यसरी हेर्दा, मासिक दर्तामा गिरावट आए पनि प्रोटोनले बजारको आधा हिस्सा कायम राख्न सफल भएको देखिन्छ ।

इमास ५ को बलियो उपस्थिति, इमास ७ को पनि योगदान

मलेसियामा प्रोटोनको सफलतामा यसको इमास सिरिजका विद्युतीय सवारीको महत्त्वपूर्ण योगदान देखिन्छ ।

सेप्टेम्बरमा इमास ५ का २ हजार ४९० वटा र इमास ७ का ५२६ वटा सवारी दर्ता भएका थिए । यी दुई मोडलको संयुक्त दर्ता संख्या ३ हजार १६ पुगेको छ, जुन उक्त महिनामा प्रोटोनका नाममा दर्ता भएका कुल विद्युतीय सवारीको संख्या हो ।

इमास ५ को दर्ता संख्या इमास ७ को भन्दा उल्लेख्य रूपमा बढी हुनुले मलेसियाली बजारमा यी मोडलप्रति उपभोक्ताको रोजाइमा भिन्नता रहेको देखाउँछ ।

यद्यपि, दर्ताको तथ्यांकले मात्रै यसको कारण स्पष्ट गर्दैन । मूल्य, सवारीको बनावट, सुविधाहरू, प्रयोगको आवश्यकता तथा उपलब्धताजस्ता पक्षले उपभोक्ताको रोजाइमा कस्तो प्रभाव पारेका छन् भन्ने छुट्टै अध्ययनको विषय हो ।

अरूभन्दा अगाडि प्रोटोन

सन् २०२६ को जनवरीदेखि सेप्टेम्बरसम्मको विद्युतीय सवारी दर्ता तथ्यांकले पनि प्रोटोनको अग्रता स्पष्ट पार्छ । उक्त अवधिमा प्रोटोनका कुल २४ हजार ८५७ वटा विद्युतीय सवारी दर्ता भएका छन् । सोही अवधिमा दर्ता भएका अन्य कम्पनीका विद्युतीय सवारीको संख्या निकै कम छ ।

यी तथ्यांकले मलेसियाको घरेलु ब्रान्ड प्रोटोनले अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा स्थापित विद्युतीय सवारी उत्पादकसँग प्रतिस्पर्धा गरिरहेको मात्र होइन, मासिक दर्ताको आधारमा उनीहरूभन्दा ठूलो अन्तर कायम गरेको पनि देखाउँछन् । तर, यो नतिजा मलेसियाको बजारसँग सम्बन्धित हो, अन्य देशमा पनि प्रोटोनको बजार हिस्सा यही अनुपातमा रहेको निष्कर्ष निकाल्न भने मिल्दैन ।

मलेसियाको विद्युतीय सवारी बजारमा मासिक उतारचढाव देखिए पनि समग्र विस्तारको गति उल्लेखनीय छ । सन् २०२६ को जनवरीदेखि सेप्टेम्बरसम्म देशभर ५३ हजार ५३७ वटा ब्याट्री विद्युतीय सवारी दर्ता भएका छन् । यो संख्या सन् २०२५ को पूरै वर्षमा दर्ता भएका ४४ हजार ८१३ वटा सवारीभन्दा ८ हजार ७२४ ले बढी हो ।

अर्थात्, सन् २०२६ का पहिलो नौ महिनामै मलेसियामा अघिल्लो वर्षको तुलनामा करिब १९.५ प्रतिशत बढी विद्युतीय सवारी दर्ता भइसकेका छन् । यसले विद्युतीय सवारीको बजार विस्तार भइरहेको संकेत गर्छ ।

तथापि, वार्षिक तुलना गर्दा बाँकी तीन महिनाको दर्ता, बजारको प्रतिस्पर्धा र उपभोक्ताको खरिद क्षमताजस्ता पक्षले अन्तिम नतिजामा प्रभाव पार्न सक्छन् ।

सेप्टेम्बरमा विद्युतीय सवारीबाहेक ५ हजार ४४८ वटा हाइब्रिड सवारी पनि दर्ता भएका थिए । विद्युतीय र हाइब्रिड सवारीलाई संयुक्त रूपमा गणना गर्दा ती सवारीले उक्त महिनाको कुल सवारी बजारको १५.५ प्रतिशत हिस्सा ओगटेको विवरणमा उल्लेख छ । यसले मलेसियामा वैकल्पिक ऊर्जा प्रयोग गर्ने सवारीप्रतिको आकर्षण विस्तार भइरहेको देखाउँछ ।

मलेसियामा प्रोटोनले हासिल गरेको सफलताका बीच नेपाली बजारमा पनि यसको इमास सिरिजले उपस्थिति विस्तार गर्ने अवसर पाएको छ । नेपालका लागि प्रोटोन इमासको आधिकारिक बिक्रेता जगदम्बा मोटर्स हो । कम्पनीमार्फत हाल नेपाली बजारमा इमास ५ र इमास ७ उपलब्ध छन् ।

नेपालमा हालै सार्वजनिक गरिएको इमास ५ ले प्रारम्भिक चरणमै ग्राहकको ध्यान आकर्षित गरेको र उल्लेख्य संख्यामा बुकिङ प्राप्त गरेको कम्पनीको विवरण छ । यसले नेपाली उपभोक्तामाझ नयाँ विद्युतीय सवारीप्रति चासो रहेको संकेत गरे पनि बुकिङको ठ्याक्कै संख्या, बुकिङबाट वास्तविक बिक्रीमा रूपान्तरण भएको अवस्था तथा अन्य प्रतिस्पर्धी मोडलसँगको तुलनात्मक तथ्यांक सार्वजनिक भएमा यसको बजार प्रभाव अझ स्पष्ट रूपमा मूल्यांकन गर्न सकिनेछ ।

नेपाली बजारमा विद्युतीय सवारीको छनोट गर्दा प्रारम्भिक मूल्यसँगै सञ्चालन खर्च, वास्तविक दूरी क्षमता, चार्जिङ सुविधाको उपलब्धता, बिक्रीपछिको सेवा, स्पेयर पाट्र्स तथा पुनर्बिक्री मूल्यजस्ता पक्ष पनि महत्त्वपूर्ण हुन्छन् ।

विशेषगरी काठमाडौं उपत्यकाजस्ता सहरी क्षेत्रमा दैनिक आवतजावत र पारिवारिक यात्राका लागि विद्युतीय सवारी उपयोगी विकल्प बन्न सक्छन् । तर, उपभोक्ताको दीर्घकालीन विश्वास जित्न उत्पादनको गुणस्तर र बिक्रीपछिको सेवाको निरन्तरता पनि उत्तिकै आवश्यक हुन्छ ।

अन्तर्राष्ट्रिय सफलताको नेपाली बजारमा कस्तो प्रभाव पर्ला ?

मलेसियामा प्रोटोनले हासिल गरेको ५० प्रतिशत बजार हिस्सा र इमास ५ को उल्लेख्य दर्ता संख्याले कम्पनीको घरेलु बजारमा बलियो प्रतिस्पर्धात्मक स्थिति देखाउँछ । तर, कुनै एउटा देशमा प्राप्त सफलताले अर्को देशमा स्वत: समान बजार परिणाम सुनिश्चित गर्दैन ।

नेपालको कर संरचना, मूल्य निर्धारण, चार्जिङ पूर्वाधार, उपभोक्ताको क्रयशक्ति र बिक्रीपछिको सेवा सञ्जालले यहाँको बजार प्रदर्शन निर्धारण गर्नेछन् ।

यसर्थ, प्रोटोनको अन्तर्राष्ट्रिय सफलता नेपाली बजारका लागि सकारात्मक सन्दर्भ बन्न सक्छ । तर, नेपालमा यसको दीर्घकालीन सम्भावना कति छ भन्ने कुरा बुकिङको प्रारम्भिक उत्साहभन्दा पनि वास्तविक बिक्री, ग्राहक सन्तुष्टि, सेवा सुविधाको विस्तार र बजारमा निरन्तर प्रतिस्पर्धा गर्ने क्षमताले तय गर्नेछ ।