सीले अमेरिकालाई ‘पतन हुँदै गरेको राष्ट्र’ भनेपछि ट्रम्पको यस्तो स्पष्टीकरण

काठमाडौँ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प हाल चीनको भ्रमणमा रहेका बेला चीनका राष्ट्रपति सी जिनपिङले दिएको भनिएको एक अभिव्यक्तिलाई लिएर उनले सामाजिक सञ्जालमा लामो प्रतिक्रिया दिएका छन् ।

सी जिनपिङले लामो समयदेखि पश्चिमी देशहरू ‘पतनतर्फ उन्मुख’ रहेको टिप्पणी गर्दै आएका छन्। तर चिनियाँ सञ्चारमाध्यमले त्यसलाई प्रायः अमेरिका लक्षित भन्दै व्याख्या गर्दै आएका छन् ।

शुक्रबार ट्रम्पले आफ्नो सामाजिक सञ्जाल ट्रुथ सोसलमार्फत लामो पोस्ट गर्दै भने, ‘सी जिनपिङले जब अमेरिकालाई ‘ढल्दो देश’ भनेका थिए, त्यसको इङ्गित वर्तमान प्रशासन होइन, पूर्व राष्ट्रपति जो बाइडेनको समयतर्फ थियो ।’

यो पोस्टलाई ह्वाइट हाउसले पनि पुनः साझा गरेको छ । ट्रम्पले आफ्नो पोस्टमा बाइडेन नेतृत्वको समयलाई लक्षित गर्दै अमेरिका ठूलो क्षतिमा परेको दाबी गरे । उनले खुला सीमा नीति, उच्च कर, अपराध दर र व्यापार सम्झौताहरूलाई लिएर अघिल्लो प्रशासनको आलोचना गरे । उनका अनुसार पछिल्ला १६ महिनामा अमेरिकाले आर्थिक र सैन्य क्षेत्रमा तीव्र प्रगति गरेको छ । उनले शेयर बजारको वृद्धि, रोजगारीका तथ्यांक र विदेशी लगानीलाई उदाहरण दिँदै अमेरिका फेरि आर्थिक रूपमा बलियो बनेको दाबी गरे ।

ट्रम्पले विश्वभरबाट करिब १८ ट्रिलियन डलर बराबरको लगानी अमेरिका भित्रिएको पनि उल्लेख गर्दै अमेरिकी रोजगारी बजार इतिहासकै सबैभन्दा बलियो अवस्थामा पुगेको दाबी गरेका छन् ।

उनले इरान र भेनेजुएलासँग सम्बन्धित अमेरिकी नीति र सैन्य कारबाहीबारे पनि उल्लेख गरेका छन् । ट्रम्पका अनुसार सी जिनपिङले पनि छोटो समयमा अमेरिकी प्रशासनको उपलब्धिको प्रशंसा गरेको बताएका छन् । उनले भने- ‘दुई वर्षअघि अमेरिका पतनतर्फ थियो भन्ने कुरासँग म सहमत थिए, तर अहिले अमेरिका विश्वकै सबैभन्दा बलियो र चर्चित देश बनेको छ ।’ ट्रम्पले अमेरिका–चीन सम्बन्ध अझ मजबुत हुन सक्ने आशा पनि व्यक्त गरेका छन् । तर राष्ट्रपति सी जिनपिङले ट्रम्पको वर्तमान भ्रमणका क्रममा त्यस्तो कुनै टिप्पणी गरेको स्पष्ट प्रमाण भने सार्वजनिक भएको छैन ।

बरु सी जिनपिङले बिहीबारको प्रारम्भिक सम्बोधनमा ‘थ्युसिडाइड्स ट्र्याप’ भन्ने ऐतिहासिक अवधारणाको उल्लेख गरेका थिए । उनले भनेका थिए- ‘विश्व नयाँ मोडमा पुगेको छ। के चीन र अमेरिकाले शक्ति संघर्षको पुरानो चक्रबाट बाहिर निस्केर नयाँ सम्बन्ध मोडेल बनाउन सक्छन् ?’

यो अवधारणा हार्भर्ड विश्वविद्यालयका प्राध्यापक ग्राहम एलिसनले प्रस्तुत गरेका हुन् । यसको आधार प्राचीन इतिहासकार थ्युसिडाइड्सको विचार हो, जसले एथेन्सको उदय र स्पार्टामा उत्पन्न डरका कारण पेलोपोनेशियन युद्ध अनिवार्य बनेको तर्क गरेका थिए ।