सोमबार, भदौ २९, २०८३
कर्पोरट खबर
6:27 pm, सोमबार, भदौ २९, २०८३
काठमाडौं । ब्रिटिश सेना र सिंगापुर प्रहरीमा कार्यरत नेपाली सैनिक तथा पेशाकर्मीहरूको सामूहिक बचतबाट स्थापना भएको लगानी कम्पनी ब्रह्माण्ड इन्भेष्टमेन्ट ग्रुप (बिग) को लगानी रहेको बेनी खोला जलविद्युत् आयोजना सेयर बजारमा सूचीकृत हुने भएको छ ।
नेपालको जलविद्युत् क्षेत्रमा लगानी गर्दै आएको बिगले सुरुवाती चरणदेखि नै बेनी हाइड्रोपावर प्रोजेक्ट लिमिटेडमा लगानी गरेको थियो ।
विदेशमा कार्यरत नेपालीले आफ्नो आम्दानीको हिस्सा स्वदेशमै लगानी गरी नेपालको आर्थिक तथा पूर्वाधार विकासमा योगदान पुर्याउने उद्देश्यले स्थापना गरिएको कम्पनीले पछिल्लो समय आफ्नो लगानीको दायरा विस्तार गर्दै लगेको छ ।
सन् २०१३ मा कप्तान पृथ्वीराज राईको नेतृत्वमा स्थापना भएको बिगमा अहिले १६७ भन्दा बढी शेयरधनी छन् । कम्पनीका अधिकांश शेयरधनी अझै पनि विदेशमा कार्यरत छन् । विदेशमा रहेर कमाएको आम्दानीलाई सामूहिक रूपमा परिचालन गर्दै नेपालमै लगानी गर्ने अवधारणाबाट सुरु भएको कम्पनीले जलविद्युत् क्षेत्रलाई आफ्नो प्रारम्भिक लगानीको महत्वपूर्ण क्षेत्र बनाएको हो ।
बिगले प्रारम्भिक चरणमा लगानी गरेको सोलुखुम्बुको १९ दशमलव ८ मेगावाट क्षमताको जलप्रवाहमा आधारित बेनी खोला जलविद्युत् आयोजनाले हालै प्राथमिक सार्वजनिक निष्कासन (आईपीओ) सफलतापूर्वक सम्पन्न गरेको छ । आयोजनाको सेयरमा सर्वसाधारणको आकर्षण उच्च देखिएको थियो ।
बेनी खोला जलविद्युत् आयोजनाको सेयरका लागि माग गरिएको सेयरको तुलनामा ३० दशमलव ५५ गुणा बढी आवेदन परेको थियो । कुल २३ लाख ६१ हजार १२४ जना आवेदकले सेयरका लागि आवेदन दिएका थिए । तीमध्ये ८६ हजार ३२० जना आवेदकले सेयर प्राप्त गरेका छन् ।
प्राथमिक सार्वजनिक निष्कासन (आईपीओ) पछि अब बेनी खोला जलविद्युत् आयोजना सेयर बजारमा सूचीकृत हुने तयारीमा छ । आयोजनाको सेयर बजारमा सूचीकृत भएसँगै हजारौं नेपाली सर्वसाधारणले जलविद्युत् आयोजनामा प्रत्यक्ष स्वामित्व प्राप्त गर्ने भएका छन् ।
१९ दशमलव ८ मेगावाट क्षमताको उक्त आयोजना सञ्चालनको प्रारम्भिक चरणमा लगातार दुई आर्थिक वर्ष नोक्सानीमा गएको थियो । तर पछिल्लो आर्थिक वर्षमा भने आयोजनाले आफ्नो वित्तीय अवस्थामा सुधार गर्दै १५ करोड ५६ लाख रुपैयाँ खुद नाफा आर्जन गर्न सफल भएको छ ।
बिगका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत चेवन राईले बेनी खोला जलविद्युत् आयोजनालाई अहिलेको अवस्थामा ल्याउन कम्पनीले निर्वाह गरेको भूमिकाप्रति गर्व लागेको बताएका छन् ।
उनका अनुसार बेनी खोला जलविद्युत् आयोजनाको सेयर निष्कासन बिगमा लगानी गर्ने शेयरधनीका लागि मात्र नभई देशभरका हजारौं नेपालीका लागि पनि महत्वपूर्ण उपलब्धि हो । ऊर्जा उत्पादन गर्ने आयोजनामा सर्वसाधारण नेपालीलाई प्रत्यक्ष शेयरधनी बन्ने अवसर प्राप्त हुनु सकारात्मक पक्ष भएको उनको भनाइ छ ।
‘बेनी खोलालाई यो चरणसम्म ल्याउन सानो भूमिका निर्वाह गर्न पाउँदा हामी गर्व गर्छौं । यो सेयर निष्कासन हाम्रा आफ्नै लगानीकर्ताका लागि मात्र होइन, हजारौं नेपालीका लागि पनि खुसीको खबर हो,’ राईले भने, ‘देशलाई ऊर्जा दिइरहेको आयोजनामा सर्वसाधारण नेपालीलाई समेत शेयरधनी बन्ने अवसर मिलेको छ । यस्तै थप उपलब्धि हासिल गर्ने वातावरण निर्माण गर्नु हाम्रो लक्ष्य हो ।’
बिगको लगानी भने बेनी खोला जलविद्युत् आयोजनामा मात्र सीमित छैन । कम्पनीले सिन्धुपाल्चोकमा रहेको ३ दशमलव २ मेगावाट क्षमताको गेलुन खोला जलविद्युत् आयोजनामा समेत लगानी गरेको छ ।
निर्माणका क्रममा लामो समयसम्म विभिन्न समस्या तथा आर्थिक अवरोध व्यहोरेको गेलुन खोला जलविद्युत् आयोजना अहिले पूर्ण क्षमतामा सञ्चालनमा आइसकेको छ । आयोजनाबाट उत्पादित विद्युत् नेपाल विद्युत् प्राधिकरणलाई बिक्री भइरहेको छ ।
बिगले सिन्धुपाल्चोकमै रहेको ६४ मेगावाट क्षमताको माथिल्लो न्यासेम तथा न्यासेम ‘ए’ जलविद्युत् आयोजनामा समेत लगानी गरेको छ । उक्त आयोजनाले नेपाल विद्युत् प्राधिकरणसँग विद्युत् खरिद सम्झौता गरिसकेको छ ।
माथिल्लो न्यासेम तथा न्यासेम ‘ए’ जलविद्युत् आयोजना अहिले वित्तीय व्यवस्थापनको अन्तिम चरणमा रहेको कम्पनीले जनाएको छ । आयोजनामा हालै नयाँ लगानीकर्तासमेत थपिएका छन् । यसले आयोजना निर्माणका लागि आवश्यक लगानी जुटाउने प्रक्रियालाई थप बलियो बनाउने अपेक्षा गरिएको छ ।
बिगले जलविद्युत् क्षेत्रमा मात्रै आफ्नो लगानी सीमित नराख्ने जनाएको छ । कम्पनीले आगामी दिनमा आतिथ्य, शिक्षा तथा पर्यटन लगायतका क्षेत्रमा समेत लगानी विस्तार गर्ने तयारी गरेको छ । विभिन्न क्षेत्रमा लगानी गरी जोखिमलाई विविधीकरण गर्ने र शेयरधनीका लागि दीर्घकालीन रूपमा बलियो लगानी पोर्टफोलियो निर्माण गर्ने कम्पनीको योजना छ ।
बिगको नेतृत्व अहिले प्रमुख कार्यकारी अधिकृत चेवन राईले गरिरहेका छन् । राईले सन् २०२६ अप्रिलदेखि कम्पनीको नेतृत्व सम्हालेका हुन् । व्यवसाय तथा कानुनको क्षेत्रमा १५ वर्षभन्दा बढी अनुभव रहेका राईले यसअघि विश्व बैंक, एसियाली विकास बैंक तथा विभिन्न संयुक्त राष्ट्रसंघीय निकायमा परामर्शदाताका रूपमा काम गरिसकेका छन् ।
राईले विभिन्न समयमा प्रधानमन्त्री, मन्त्री, सांसद तथा उच्च राजनीतिक नेतृत्वसँग नजिक रहेर काम गरेको अनुभव समेत हासिल गरेका छन् । व्यवसाय तथा उद्यमशीलताको क्षेत्रमा गरेको योगदानका लागि उनले सन् २०२४ मा युवा उद्यमी पुरस्कार समेत प्राप्त गरेका थिए ।
कम्पनीले आगामी तीन वर्षभित्र आफूलाई नेपालको प्रमुख लगानी कम्पनीका रूपमा स्थापित गर्ने लक्ष्य लिएको छ । त्यसैगरी आगामी पाँच वर्षभित्र आफ्नै प्राथमिक सार्वजनिक निष्कासन ल्याएर सेयर बजारमा प्रवेश गर्ने योजना समेत बिगले अघि सारेको छ ।
कम्पनीको नेतृत्वका अनुसार बेनी खोला जलविद्युत् आयोजनाको सफल यात्रा बिगका लागि एउटा महत्वपूर्ण सुरुवात हो । सामूहिक रूपमा गरिएको सानो–सानो लगानीलाई दीर्घकालीन रूपमा उत्पादनमूलक क्षेत्रमा परिचालन गर्न सके त्यसले व्यक्तिगत लगानीकर्तासँगै देशको अर्थतन्त्रमा समेत योगदान पुर्याउन सक्ने कम्पनीको विश्वास छ ।
विशेषगरी विदेशमा कार्यरत नेपालीको सामूहिक बचतलाई स्वदेशको उत्पादनशील क्षेत्रमा परिचालन गर्ने बिगको अवधारणा पछिल्लो समय थप महत्वपूर्ण बन्दै गएको छ । विदेशमा रहेका नेपालीले पठाउने रकम उपभोगमा मात्र नभई जलविद्युत्, पर्यटन, शिक्षा तथा अन्य उत्पादनशील क्षेत्रमा लगानी गर्न सके देशको आर्थिक विकासमा प्रत्यक्ष योगदान पुग्ने कम्पनीको धारणा छ ।
बेनी खोला जलविद्युत् आयोजनामा गरिएको लगानी र त्यसको सफल प्राथमिक सार्वजनिक निष्कासनले विदेशमा कार्यरत नेपालीको सामूहिक लगानीबाट पनि ठूला पूर्वाधार आयोजनामा स्वामित्व कायम गर्न सकिने उदाहरण प्रस्तुत गरेको बिगको भनाइ छ ।
अब कम्पनीले बेनी खोला, गेलुन खोला तथा माथिल्लो न्यासेमजस्ता जलविद्युत् आयोजनामा रहेको लगानीलाई थप व्यवस्थित गर्दै अन्य क्षेत्रमा समेत लगानी विस्तार गर्ने तयारी गरेको छ । तीन वर्षभित्र प्रमुख लगानी कम्पनी बन्ने र पाँच वर्षभित्र आफ्नै सेयर सार्वजनिक गर्ने लक्ष्य पूरा गर्न कम्पनीले लगानीको आकार र क्षेत्र दुवै विस्तार गर्ने योजना अघि सारेको छ ।
यसरी ब्रिटिश सेना र सिंगापुर प्रहरीमा कार्यरत नेपालीबाट सुरु भएको सामूहिक बचतको अवधारणा अहिले जलविद्युत् आयोजनाको स्वामित्व हुँदै नेपालको सेयर बजारसम्म आइपुगेको छ ।
बेनी खोला जलविद्युत् आयोजनाको सेयर बजारमा प्रवेशले विदेशमा रहेका नेपालीको सामूहिक लगानी र स्वदेशी पूर्वाधार विकासबीचको सम्बन्धलाई समेत थप बलियो बनाउने अपेक्षा गरिएको छ ।
