विश्वकप फुटबलको फाइनल भिडन्त : नेपाली बजारमा स्पेनभन्दा अर्जेन्टिनाकै वर्चस्व

काठमाडौं । विश्व फुटबलको सबैभन्दा ठूलो प्रतियोगिता विश्वकपको उपाधिका लागि यसपटक अर्जेन्टिना र स्पेन आमनेसामने हुँदैछन्।

नेपाली समयअनुसार सोमबार राति १२:४५ बजे हुने फाइनल खेलसँगै नयाँ विश्वविजेताको टुंगो लाग्नेछ।

फुटबल समर्थकहरू मैदानको प्रतिस्पर्धामा केन्द्रित भइरहेका बेला नेपालसँग यी दुई देशको आर्थिक सम्बन्ध भने फरक चित्र देखिन्छ। भन्सार विभागको तथ्यांकअनुसार नेपालले अर्जेन्टिनासँग गर्ने व्यापारमा ठूलो असन्तुलन रहेको छ।

तथ्यांकअनुसार भारत र चीनपछि नेपालमा सबैभन्दा बढी सामान भित्रिने तेस्रो मुलुक अर्जेन्टिना हो। चालु आर्थिक वर्षको तथ्यांक हेर्दा नेपालले अर्जेन्टिनाबाट करिब एक खर्ब पाँच अर्ब रुपैयाँ बराबरका वस्तु आयात गरेको छ भने निर्यात जम्मा एक करोड ५२ लाख रुपैयाँमा सीमित रहेको छ। यस आधारमा अर्जेन्टिनासँग नेपालको व्यापारघाटा एक खर्ब पाँच अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी पुगेको छ।

यता विश्वकप फाइनलको अर्को प्रतिस्पर्धी स्पेनबाट नेपालले करिब १५ अर्ब रुपैयाँ बराबरका वस्तु आयात गरेको छ। स्पेनतर्फ नेपालको निर्यात ३३ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। यसरी स्पेनसँगको व्यापारघाटा करिब १४ अर्ब ६७ करोड रुपैयाँ रहेको देखिन्छ।

यसले देखाउँछ कि अर्जेन्टिनासँग नेपालको व्यापारघाटा स्पेनको तुलनामा झण्डै आठ गुणा बढी छ।

नेपालले अर्जेन्टिनाबाट मुख्य रूपमा कच्चा भटमासको तेल तथा सूर्यमुखी तेल आयात गर्दै आएको छ। विश्व व्यापार सम्बन्धी तथ्यांकले पनि अर्जेन्टिना नेपालका लागि भटमास तेलको प्रमुख आपूर्तिकर्तामध्ये एक रहेको देखाउँछ।

व्यापार क्षेत्रका जानकारहरूका अनुसार अर्जेन्टिनाबाट आयात गरिएको कच्चा तेल नेपालमा प्रशोधन गरी केही हिस्सा आन्तरिक बजारमा खपत गरिन्छ भने ठूलो परिमाण भारततर्फ पुन: निर्यात हुने गरेको छ। पछिल्ला वर्षहरूमा भटमास तेल नेपालको प्रमुख निर्यात वस्तुमध्ये एक बनेको छ।

स्पेनबाट भने नेपालले पशु आहार, औद्योगिक सामग्री तथा विभिन्न उपभोग्य वस्तु आयात गर्ने गरेको देखिन्छ।

विश्वकपको उपाधिका लागि अर्जेन्टिना र स्पेनबीच प्रतिस्पर्धा भइरहँदा नेपालको व्यापारिक सम्बन्धमा भने अर्जेन्टिना स्पष्ट रूपमा अगाडि देखिएको छ। तर यो अग्रता नेपालको निर्यातका कारण होइन, आयातमा अत्यधिक निर्भरताका कारण बनेको हो। त्यसैले फुटबल मैदानमा जसले जिते पनि नेपालको व्यापार सन्तुलनका दृष्टिले अर्जेन्टिना अझै धेरै प्रभावशाली साझेदारका रूपमा देखिएको छ।