पशुपतिनाथको आँगनमा उठेको एक संकल्प : सुशासन र श्रद्धाको कथा

काठमाडौं । बिहानको पहिलो घाम बागमतीको किनारमा पर्दा पशुपति क्षेत्रको वातावरण अझै पनि शान्त थियो ।

मन्दिरको घण्टी, धूपको सुगन्ध र भक्तजनहरूको मौन श्रद्धा – यी सबैले त्यहाँ एउटा अदृश्य आध्यात्मिक शक्ति बगिरहेको अनुभूति दिन्थ्यो ।

यही पवित्र वातावरणबीच कालाग्निरुद्रपीठ लड्केश्वर धामका पीठाधीश मुकुन्द शर्मा हुमागाई को मनमा एउटा गहिरो चिन्तन जागिरहेको थियो –“के हामीले यो पवित्र धरोहरलाई जति शुद्ध रूपमा जोगाउन सकेका छौं ?”

पशुपतिनाथ केवल मन्दिर होइन, उनी भन्छन्, यो त राष्ट्रको आत्मा हो । यहाँको हावा, यहाँको पानी, यहाँको ध्वनि – सबैमा शिवको अनुभूति छ । तर त्यही पवित्र भूमिमा व्यवस्थापन, सेवा र पारदर्शिताबारे उठिरहेका प्रश्नहरूले उनलाई भित्रैदेखि सोच्न बाध्य बनायो ।

उनको दृष्टिमा पशुपति क्षेत्र केवल पूजा गर्ने ठाउँ मात्र होइन, एक साधना केन्द्र हो, जहाँबाट देशलाई नैतिकता, अनुशासन र सदाचारको बाटो देखाउन सकिन्छ । त्यही विश्वासका साथ उनले एउटा संकल्प लिए – यदि अवसर मिल्यो भने यस पवित्र संस्थालाई पूर्ण रूपमा सुशासन, पारदर्शिता र आध्यात्मिक अनुशासनमा आधारित बनाउने ।

उनी भन्छन्, “यहाँ आउने प्रत्येक भक्त केवल दर्शक होइन, साधक हुन् । र प्रत्येक सेवा केवल काम होइन, पूजा हो ।”

उनको सोचमा पशुपति क्षेत्रभित्रका सबै मन्दिरहरूमा नित्य पूजा निरन्तर चलिरहनुपर्छ, शिवलिङ्गमा चढाइने जल र बेलपत्र शुद्ध हुनुपर्छ, र बागमतीको जल फेरि गङ्गाजस्तै पवित्र अनुभूत हुने वातावरण निर्माण हुनुपर्छ ।

त्यसैगरी, उनले भक्तजनहरूको दर्शनलाई भेदभावरहित, शान्त र मर्यादित बनाउनुपर्ने कुरामा जोड दिएका छन् । उनका लागि मन्दिरमा लाइन केवल भीड होइन, त्यो श्रद्धाको अनुशासन हो ।

उनको संकल्प केवल पूजा–व्यवस्थामा सीमित छैन । उनी भन्छन्, पशुपति क्षेत्रको भेटी र शिवस्व कुनै व्यक्तिगत सम्पत्ति होइन, त्यो त शिवको प्रसाद हो, जसलाई केवल सेवा, परोपकार र समाज कल्याणमा मात्र प्रयोग गर्नुपर्छ ।

धार्मिक यात्राको क्रममा उनले धेरै साधु–सन्त, भक्तजन र तीर्थयात्रीहरूसँग भेट गरे । सबैको एउटै भावना थियो –“यो पवित्र भूमि अझ शुद्ध, अझ व्यवस्थित र अझ सम्मानित हुनुपर्छ ।”

त्यही भावनालाई आधार बनाएर उनले पशुपति क्षेत्रलाई विश्व हिन्दू आस्थाको केन्द्र बनाउने सपना देखेका छन् । जहाँ विश्वभरका भक्तजनले अनलाइन वा प्रत्यक्ष रूपमा पनि आस्थाको अनुभव गर्न सकून्, र जहाँबाट नेपाललाई आध्यात्मिक पर्यटनको केन्द्रका रूपमा चिनाउन सकियोस् ।

साँझ ढल्दै जाँदा पशुपति परिसरमा दीपहरूको उज्यालो बढ्दै गयो । आरतीको आवाजसँगै वातावरण फेरि एकपटक भावनाले भरियो । त्यही बेला उनको मनमा एउटै विचार घुमिरह्यो –“यदि यो सेवा अवसर बन्यो भने, यो केवल पद होइन, यो त शिवसेवा हुनेछ ।”

र अन्त्यमा उनी भन्छन्, “यदि सक्षम, निष्ठावान र समर्पित व्यक्ति कोषमा आएन भने, म तयार छु – यो सेवा शिवकै चरणमा समर्पित गर्न ।”

पशुपतिनाथको त्यो साँझ अझै पनि मौन थियो, तर त्यस मौनताभित्र एउटा ठूलो संकल्प बिस्तारै गुञ्जिरहेको थियो – धर्म, सेवा र सुशासनको संकल्प ।