बुधबार, साउन ६, २०८३
कर्पोरट खबर
5:48 pm, बुधबार, साउन ६, २०८३
नयाँदिल्ली । भारतमा शिक्षा प्रणाली सुधार, नीट परीक्षामा देखिएको भनिएको अनियमितता र प्रश्नपत्र चुहावटको छानबिन तथा शिक्षामन्त्री धर्मेन्द्र प्रधानको राजीनामालगायतका माग राखेर ‘कक्रोच जनता पार्टी’ (सीजेपी) को आह्वानमा जारी आन्दोलनलाई लिएर भारतीय कांग्रेस र आम आदमी पार्टी (आप) बीच आरोप–प्रत्यारोप सुरु भएको छ ।
सीजेपीको नेतृत्वमा सुरु भएको आन्दोलनले राजधानी नयाँ दिल्ली सहित भारतका विभिन्न क्षेत्रमा समर्थन जुटाउँदै गएपछि विपक्षी दलहरू पनि आन्दोलनमा जोडिन थालेका छन् । तर सीजेपीले कांग्रेस वा आम आदमी पार्टीलाई आन्दोलनमा सहभागी हुन औपचारिक आग्रह नगरेको बताउँदै आएको छ ।
पछिल्लो समय भने दुवै दलले आन्दोलनमा आफ्नो उपस्थिति देखाउने प्रयास गर्दै एकअर्कामाथि आरोप लगाउन थालेपछि सीजेपीका समर्थकहरूले दुवै दलको आलोचना गरेका छन् ।
आम आदमी पार्टीका नेताहरूले कांग्रेसमाथि भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) सँग मिलेर राजनीतिक खेल खेलेको आरोप लगाएका छन् । आप नेताहरूका अनुसार प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी नेतृत्वको सरकारले राहुल गान्धीको नेतृत्वमा भएको प्रदर्शनमा तत्काल प्रतिक्रिया दियो ।
तर जन्तरमन्तरमा लामो समयदेखि जारी सोनम वाङचुक र सीजेपीको आन्दोलनलाई सरकारले लगातार बेवास्ता गरेको उनीहरूको आरोप छ ।
आप सांसद सञ्जय सिंहले सामाजिक सञ्जाल एक्स मार्फत कांग्रेस र भाजपा दुवैले सीजेपीको आन्दोलनलाई कमजोर बनाउन खोजेको आरोप लगाएका छन् ।
‘देशका करोडौँ युवाका लागि सोनम वाङचुकजी विगत २३ दिनदेखि आमरण अनशनमा हुनुहुन्छ । जन्तरमन्तरमा देशका युवाले आन्दोलन गरिरहेका छन् । २० जुलाईमा युवाहरूलाई बर्बरतापूर्वक पिटियो । कांग्रेसले एक महिनादेखि आन्दोलनलाई गाली गरिरहेको छ । अब राहुल गान्धीजी जन्तरमन्तर होइन, हाम्रो धर्नामा आउनुहोस् भन्दै हुनुहुन्छ । आखिर कांग्रेस किन युवाको आन्दोलनलाई कमजोर बनाउन चाहन्छ ? कांग्रेस जन्तरमन्तरको आन्दोलनमा सहभागी हुन किन अपिल गर्दैन ?’
— सञ्जय सिंह, सांसद, आम आदमी पार्टी
सञ्जय सिंहको उक्त टिप्पणीको सामाजिक सञ्जालमा आलोचनासमेत भएको छ । गीतकार स्वानन्द किरकिरेले उनलाई जवाफ दिँदै आन्दोलन कुनै दल वा नेताको नभई विद्यार्थी र युवाको भएको बताएका छन् ।
‘यो धर्ना कसैको नाममा गरिएको छैन । आन्दोलन बालबालिकाको हो । तपाईं पनि सँगै उभिनुहोस् । कसले रोकेको छ ? यहाँ पनि लड्नुहोस्, त्यहाँ पनि लड्नुहोस् ।’
— स्वानन्द किरकिरे, गीतकार
तृणमूल कांग्रेसका सांसद कीर्ति आजादले पनि सञ्जय सिंहको टिप्पणीप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै यस्तो प्रतिक्रिया आफूले अपेक्षा नगरेको बताएका छन् ।
दिल्ली विधानसभामा विपक्षी दलकी नेता तथा आम आदमी पार्टीकी नेता अतिशीले पनि सीजेपीको आन्दोलन र राहुल गान्धीको प्रदर्शनबीच तुलना गरेकी छन् ।
उनका अनुसार सरकारले लामो समयदेखि जारी सीजेपीको आन्दोलनसँग वार्ता गर्न अस्वीकार गर्यो । तर राहुल गान्धीको प्रदर्शनपछि भने छोटो समयमै कांग्रेससँग संवाद सुरु गरेको उनको आरोप छ ।
अतिशीले दिल्ली प्रहरीको भूमिकामाथि पनि प्रश्न उठाएकी छन् ।
‘दिल्ली प्रहरीले सीजेपीका प्रदर्शनकारीलाई १०० मिटर पनि अगाडि बढ्न दिएको थिएन । तर उही प्रहरीले राहुल गान्धीलाई प्रधानमन्त्री निवाससम्म पुग्न दियो । यसले कांग्रेस र भाजपा एउटै सिक्काका दुई पाटा हुन् भन्ने प्रमाणित गर्छ ।’
— अतिशी, आम आदमी पार्टी
उनले सञ्चार माध्यम माथि समेत प्रश्न उठाउँदै सीजेपी र सोनम वाङचुकको लामो आन्दोलनलाई बेवास्ता गरेर राहुल गान्धीको प्रदर्शनलाई बढी प्राथमिकता दिएको आरोप लगाएकी छन् ।
‘गोदी मिडियाले एक महिनादेखि चलिरहेको सीजेपीको विरोध प्रदर्शनलाई एक मिनेट पनि टेलिभिजनमा देखाएन । अब राहुल गान्धीको एक घण्टाको प्रदर्शनलाई लाइभ देखाइरहेको छ । यसको अर्थ स्पष्ट छ– राहुल गान्धीलाई टेलिभिजनमा देखाउने निर्देशन भाजपाबाट आएको हो ।’
— अतिशी
आप नेताहरूको आरोपप्रति कांग्रेसका पूर्वनेता सञ्जय झाले कडा आपत्ति जनाएका छन् ।
‘आम आदमी पार्टीको यो निकै घटिया पोस्ट हो । यसले पार्टीप्रतिको मेरो ठूलो शंकालाई सही साबित गर्छ । यो टिप्पणी अत्यन्तै अनुचित छ र यसले गहिरो निराशा पैदा गरेको छ ।’
— सञ्जय झा, कांग्रेसका पूर्वनेता
कांग्रेसका वरिष्ठ नेता श्रीनिवास बीभीले पनि सञ्जय सिंहको आरोपको प्रतिकार गरेका छन् । उनले आप नेताहरूको टिप्पणीमाथि प्रश्न उठाउँदै कांग्रेसमाथि लगाइएको आरोप अस्वीकार गरेका छन् । यसैबीच भाजपा नेता अमित मालवीयले भने कांग्रेस र आपबीचको विवादलाई विपक्षी दलहरूको राजनीतिक स्वार्थसँग जोडेर टिप्पणी गरेका छन् ।
‘प्रायोजित प्रदर्शन कहिल्यै विद्यार्थीका लागि थिएन भन्ने कुरा अब स्पष्ट भएको छ । कुनै पनि पीडित विद्यार्थीलाई मञ्च दिइएन । राजनीतिक अस्तित्व खोजिरहेका विपक्षी नेताहरू लगातार जन्तरमन्तर पुगिरहेका छन् । अब कांग्रेस र आप यो आन्दोलनको श्रेय लिन आपसमा लडिरहेका छन् । विद्यार्थीको साथमा कोही उभिएको छ भने त्यो केवल भाजपा हो ।’
— अमित मालवीय, भाजपा नेता
कांग्रेस–आपको पुरानो राजनीतिक सम्बन्ध पनि चर्चामा
कांग्रेस र आम आदमी पार्टीबीचको पछिल्लो विवादसँगै दुई दलको पुरानो राजनीतिक सम्बन्धसमेत चर्चामा आएको छ ।
सन् २०१३ को दिल्ली विधानसभा निर्वाचनमा कुनै पनि दलले बहुमत प्राप्त गर्न सकेका थिएनन् । त्यतिबेला आम आदमी पार्टीले २८, भाजपाले ३१ र कांग्रेसले ८ सिट जितेका थिए । त्यसपछि आम आदमी पार्टीले कांग्रेसको समर्थनमा सरकार गठन गरेको थियो र अरविन्द केजरीवाल पहिलोपटक दिल्लीको मुख्यमन्त्री बनेका थिए ।
त्यस अघि भने केजरीवालले कांग्रेस वा भाजपासँग गठबन्धन नगर्ने बताउँदै आएका थिए । उनले दुवै दललाई भ्रष्टाचार र राजनीतिक मिलेमतोको आरोप लगाउँदै आफूहरू गठबन्धन सरकारभन्दा प्रतिपक्षमा बस्न तयार रहेको बताएका थिए ।
तर निर्वाचनपछि आम आदमी पार्टीले दिल्लीका जनतासँग परामर्श गरेको दाबी गर्दै कांग्रेसको समर्थनमा सरकार गठन गरेको थियो । यही पुरानो राजनीतिक पृष्ठभूमिका कारण अहिले कांग्रेस र आपबीच देखिएको विवादलाई राजनीतिक पर्यवेक्षकहरूले थप चासोका साथ हेरेका छन् ।
कक्रोच जनता पार्टीका संस्थापक अभिजित दीपके आम आदमी पार्टीका पूर्वसामाजिक सञ्जाल रणनीतिकारसमेत रहेको बताइएको छ । यही कारण सीजेपीको आन्दोलनलाई लिएर आप र दीपकेबीचको सम्बन्धलाई लिएर पनि राजनीतिक बहस हुने गरेको छ ।
सीजेपीको आन्दोलन सुरु भएको लामो समयसम्म कांग्रेसले औपचारिक समर्थन जनाएको थिएन । दीपकेसहित सीजेपीका नेताहरूले कांग्रेस र राहुल गान्धीको आलोचना गर्दै आएका थिए । उनीहरूले शिक्षामन्त्री धर्मेन्द्र प्रधानको राजीनामाको मागमा कांग्रेसको पनि समर्थन हुनुपर्ने अपेक्षा गरे पनि आन्दोलनमा कांग्रेसको सहभागितालाई भने औपचारिक रूपमा स्वीकार नगरेको देखिन्छ ।
विपक्षी दलका नेता राहुल गान्धीले सोनम वाङचुकको लामो अनशनका क्रममा उनीसँग भेट नगरेको विषयमा पनि प्रश्न उठेको थियो । पछि कांग्रेस सांसद पवन खेडा जन्तरमन्तर पुगेर वाङचुकसँग भेट गरेपछि सीजेपीको आन्दोलनमा कांग्रेसको पहिलो औपचारिक सहभागिता देखिएको थियो ।
कांग्रेस र आम आदमी पार्टीबीचको पछिल्लो विवादले भने आन्दोलनको नेतृत्व गरिरहेको सीजेपीलाई असहज बनाएको देखिन्छ ।
सीजेपीको आन्दोलन कुनै राजनीतिक दलको आह्वानमा नभई शिक्षा प्रणाली सुधार, नीट परीक्षामा देखिएको भनिएको अनियमितता र प्रश्नपत्र चुहावटको छानबिन तथा शिक्षामन्त्रीको राजीनामालगायत माग राखेर सुरु भएको हो ।
सीजेपीले कांग्रेस वा आम आदमी पार्टीलाई आन्दोलनमा सहभागी हुन औपचारिक रूपमा आग्रह नगरेको जनाएको छ । तर आन्दोलनले देशका विभिन्न क्षेत्रमा समर्थन पाउन थालेपछि दुवै दलले आफूलाई आन्दोलनसँग जोड्न खोजेको सीजेपी समर्थकहरूको आरोप छ ।
समर्थकहरूका अनुसार कांग्रेस र आपले आन्दोलनको मूल मुद्दामा केन्द्रित हुनुभन्दा एकअर्कालाई आरोप लगाउन थालेपछि त्यसको प्रत्यक्ष असर आन्दोलनमा पर्न सक्छ ।
‘विद्यार्थी र युवाको शिक्षा तथा भविष्यसँग जोडिएको आन्दोलनलाई राजनीतिक दलहरूको श्रेय लिने प्रतिस्पर्धा र आरोप–प्रत्यारोपको विषय बनाइनु हुँदैन’ भन्ने आवाज सीजेपी समर्थकहरूबाट उठ्न थालेको छ ।
शिक्षा प्रणाली सुधार र परीक्षा प्रणालीमा देखिएको अनियमितताको विरोधबाट सुरु भएको सीजेपीको आन्दोलन पछिल्लो समय राष्ट्रिय राजनीतिको बहसमा प्रवेश गरेको छ । आन्दोलनमा विपक्षी दलहरूको सहभागिता बढ्दै जाँदा सरकारमाथि दबाब बढेको छ भने विपक्षी दलहरूबीच नै आन्दोलनको नेतृत्व र राजनीतिक श्रेयलाई लिएर विवाद देखिन थालेको छ ।
एकातर्फ आम आदमी पार्टीले कांग्रेस र भाजपाबीच मिलेमतो भएको आरोप लगाइरहेको छ भने कांग्रेसले आपले गैरजिम्मेवार र निराशाजनक राजनीति गरिरहेको आरोप लगाएको छ । भाजपा भने कांग्रेस र आप दुवै विद्यार्थी आन्दोलनको राजनीतिक लाभ लिन खोजिरहेको दाबी गरिरहेको छ ।
तर सीजेपी समर्थकहरूको मुख्य चिन्ता भने एउटै छ– दलहरूबीचको आरोप–प्रत्यारोपमा आन्दोलनका वास्तविक मुद्दा ओझेलमा नपरून् ।
शिक्षा सुधार र विद्यार्थीका मागबाट सुरु भएको आन्दोलन अब राजनीतिक दलहरूको शक्ति प्रदर्शनको माध्यम बन्छ वा सरकारमाथि वास्तविक दबाब सिर्जना गर्ने जनआन्दोलनको रूपमा अघि बढ्छ भन्ने प्रश्न महत्वपूर्ण बनेको छ । कांग्रेस र आपबीचको पछिल्लो जुहारीले आन्दोलनलाई बलियो बनाउनेभन्दा कमजोर पार्ने खतरा रहेको भन्दै सीजेपी समर्थकहरूले दुवै दललाई राजनीतिक श्रेयको प्रतिस्पर्धाबाट टाढा रहन आग्रह गरेका छन् ।
